← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İdare Hukuku

Üniversiteden İlişik Kesme İşlemine Karşı Ne Yapılabilir?

İdare Hukuku

Üniversiteden İlişik Kesme İşlemine Karşı Ne Yapılabilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Üniversiteden ilişik kesme, öğrencinin azami öğrenim süresini aşması, hazırlık sınıfını süresinde tamamlayamaması veya kanunda sayılan diğer hâllerin gerçekleşmesi üzerine öğrencilik sıfatının sona erdirilmesi işlemidir. Bu işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; dava bu dava türlerinden olduğundan, bölge idare mahkemesine istinaf yoluna gidilemez, karar doğrudan Danıştayda temyiz edilir.

Detaylı Açıklama

İlişik Kesmeyi Gerektiren Hâller

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesi, öğrencilerin kayıtlı oldukları programı azami süre içinde tamamlama zorunluluğunu düzenler: öğrenim süresi iki yıl olan ön lisans programları azami dört yıl, dört yıllık lisans programları azami yedi yıl, beş yıllık lisans programları azami sekiz yıl, altı yıllık lisans programları azami dokuz yıl içinde tamamlanmalıdır; yabancı dil hazırlık eğitiminin azami süresi ise iki yıldır. Bu sürelerin dolmasına rağmen program tamamlanamazsa, öğrencinin üniversiteyle ilişiği kesilebilir. Kanun, katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi hâllerinde ilişik kesmeyi otomatik bir sonuç olarak öngörmemiş, bunun yerine üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulu'nun onayı ile dört yıl üst üste bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi şartına bağlamıştır.

Yabancı Dil Hazırlık Sınıfında İlişik Kesme İstisnası

Kanun, öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programlarda hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarıyla tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiğinin kesilebileceğini düzenlerken, öğretim dili tamamen Türkçe olan programlarda isteğe bağlı açılan hazırlık sınıflarında başarısız olan öğrencilerin ilişiğinin kesilmeyeceğini ve eğitimlerine devam edebileceklerini özel olarak hükme bağlamıştır. Bu ayrım, uygulamada sıkça karıştırılan ve idarenin hatalı işlem tesis etmesine yol açabilen bir noktadır; bir öğrencinin hangi tür hazırlık sınıfına kayıtlı olduğunun doğru tespiti, ilişik kesme işleminin hukuka uygunluğu üzerinde belirleyicidir.

İlişik Kesme İşlemine Karşı Dava: Doğrudan Temyiz Yolu

İlişik kesme işlemi, "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemler" kategorisine girdiğinden, bu işleme karşı açılan iptal davalarında İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca istinaf yoluna değil, doğrudan Danıştayda temyiz yoluna başvurulur. Bu, idare mahkemesi kararının bölge idare mahkemesinde istinaf denetiminden geçmeden doğrudan Danıştayın denetimine sunulması anlamına gelir ve davanın daha hızlı kesin bir sonuca kavuşmasını sağlamayı amaçlar.

Yürütmenin Durdurulması Talebinin Önemi

İlişik kesme işlemi, öğrencinin eğitim hayatını doğrudan ve ağır biçimde etkilediğinden, dava açılırken yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması büyük önem taşır. Yürütmenin durdurulması kararı alınması hâlinde öğrenci, davanın sonuçlanmasını beklemeden eğitimine ve sınavlarına devam edebilir; bu karar alınmazsa, dava kazanılsa dahi geçen süre içinde kaybedilen dönemler telafi edilemeyebilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 44/c (ilgili fıkra): "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar."

Dayanak Mevzuat

  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m. 44 (Azami öğrenim süresi ve ilişik kesme)
  • İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 46/1-d (Doğrudan temyiz yolu)
  • İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27 (Yürütmenin durdurulması)
  • İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2/1-a (İptal davası)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.