← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

Tazminat Davasında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Tazminat Hukuku

Tazminat Davasında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Tazminat davalarında uygulanacak zamanaşımı süresi, talebin hukuki temeline göre değişir. Haksız fiile dayalı taleplerde kısa süre 2 yıl (zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren), uzun süre 10 yıldır (fiilin işlendiği tarihten itibaren). Haksız fiil aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa, bu uzun ceza zamanaşımı süresi tazminat talebi için de uygulanır. Sözleşmesel tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçerlidir.

Detaylı Açıklama

Haksız Fiilde Zamanaşımı: TBK m. 72

Türk Borçlar Kanunu m. 72, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında iki farklı süre öngörür. Kısa (göreceli) süre, zarar görenin zararı ve tazminat sorumlusunu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıldır. Uzun (mutlak/objektif) süre ise, zararın ve sorumlunun öğrenilip öğrenilmediğine bakılmaksızın, haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıldır. Bu iki süreden hangisi önce dolarsa, zamanaşımı o tarihte gerçekleşmiş sayılır; yani zarar gören, zararı ve faili öğrendiği andan itibaren 2 yıl içinde dava açmalı, ancak her hâlde olay tarihinden itibaren 10 yılı aşamaz.

Ceza Zamanaşımının Devreye Girdiği Durumlar

Haksız fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunlarında bu suç için daha uzun bir dava zamanaşımı süresi öngörülmüşse, bu uzun ceza zamanaşımı süresi, tazminat davası için de uygulanır (TBK m. 72/3). Örneğin kasten yaralama veya dolandırıcılık gibi suçlarda ceza zamanaşımı süresi 8-15 yıl arasında değişebilmekte ve bu durumda tazminat davası açma süresi de aynı uzun süreye tabi olmaktadır. Bu düzenleme, suç teşkil eden haksız fiillerde mağdurun daha uzun bir koruma süresinden yararlanmasını sağlar.

Zamanaşımının Başlangıç Tarihinin Belirlenmesi

Zararın ve failin öğrenilmesi, salt zararın varlığından haberdar olmayı değil, zararın gerçek kapsamının ve kime karşı dava açılacağının (sorumlu kişinin kimliğinin) öğrenilmesini de kapsar. Özellikle bedensel zararlarda, zararın tam kapsamı (kalıcı maluliyet oranı gibi) ancak tedavi sürecinin tamamlanmasından sonra netleşebileceğinden, Yargıtay uygulamasında kısa sürenin başlangıcı genellikle maluliyet raporunun kesinleştiği veya kişinin zararının nihai boyutunu öğrendiği tarih olarak kabul edilir.

Sözleşmeye Aykırılıktan Kaynaklanan Tazminatlarda Zamanaşımı

Sözleşmeye aykırılık nedeniyle açılan tazminat davalarında, haksız fiildekinden farklı olarak, Türk Borçlar Kanunu'nda özel bir süre öngörülmediği hâllerde genel zamanaşımı süresi (TBK m. 146) olan 10 yıl uygulanır. Ancak bazı özel sözleşme tiplerinde kanun daha kısa özel süreler belirlemiştir: örneğin satım sözleşmesinde ayıplı mal nedeniyle (TBK m. 231) 2 yıl, eser sözleşmesinde taşınmazlar dışındaki eserlerde ayıp nedeniyle (TBK m. 478) 2 yıl, taşınmaz yapılarda ise 5 yıl gibi. Bu nedenle somut olayda hangi sözleşme tipinin ve hangi özel hükmün uygulanacağının doğru tespiti önemlidir.

Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması

Zamanaşımı süresi işlemeye başladıktan sonra, borçlunun borcu kabul etmesi (örneğin kısmi ödeme yapması), alacaklının dava açması veya icra takibi başlatması gibi hâllerde kesilir ve süre yeniden işlemeye başlar. Ayrıca, alacaklının alacağını ileri sürmesinin kendi iradesi dışındaki sebeplerle (örneğin mücbir sebep, borçlunun gaip olması) imkânsız hâle geldiği durumlarda zamanaşımı durur ve bu engel ortadan kalkana kadar süre işlemez. Zamanaşımı def'i, davalı tarafından ileri sürülmedikçe hâkim resen gözetemez; bu nedenle davalı tarafın cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazını açıkça ileri sürmesi gerekir.

Kamu Davasının Açılmaması veya Beraat Kararının Etkisi

Haksız fiil aynı zamanda suç oluştursa da, savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir veya ceza davasında sanık beraat edebilir; bu durum, tazminat davasında uzun ceza zamanaşımının uygulanmasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Hukuk mahkemesi, ceza mahkemesinin kararıyla bağlı olmaksızın, fiilin suç niteliği taşıyıp taşımadığını (ve dolayısıyla hangi zamanaşımı süresinin uygulanacağını) kendisi değerlendirebilir; ancak ceza mahkemesinde maddi olgu yönünden kesinleşmiş bir beraat kararı varsa, bu tespit hukuk hâkimini bazı yönlerden bağlayabilir.

Birden Fazla Sorumlu Bulunduğunda Zamanaşımı

Zarardan birden fazla kişi müteselsilen sorumluysa (örneğin trafik kazasında hem sürücü hem de araç işleteni, hem de sigorta şirketi), zamanaşımı süresi her bir sorumlu için ayrı ayrı işlemeye başlar ve her birine karşı ayrı ayrı kesilebilir. Bir sorumluya karşı açılan dava veya yapılan icra takibi, zamanaşımını sadece o kişi yönünden keser; diğer müteselsil sorumlulara karşı zamanaşımının kesilmesi için onlara karşı da ayrıca dava veya takip başlatılması ya da borcun kabul edilmesi gerekir.

Zamanaşımı Def'inin İleri Sürülmesinin Usul ve Zamanı

Davalı, zamanaşımı itirazını cevap dilekçesinde, yani dava açılmasından sonraki ilk savunma aşamasında ileri sürmelidir. HMK'nın usul ekonomisi ve iddia-savunmanın genişletilmesi yasağı ilkeleri çerçevesinde, cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen zamanaşımı def'inin daha sonraki aşamalarda (örneğin ön inceleme veya tahkikat aşamasında) ileri sürülmesi, ancak karşı tarafın açık muvafakati ile veya ıslah yoluyla mümkün olabilir. Bu nedenle davalı vekillerinin, cevap süresi içinde zamanaşımı itirazını mutlaka ve açıkça dilekçeye yazması gerekir; aksi hâlde bu hak kaybedilebilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 72/1: "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir süre öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu süre uygulanır."

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 72 (Haksız fiilde zamanaşımı)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 146 (Genel zamanaşımı süresi - 10 yıl)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 231, 478 (Özel zamanaşımı süreleri)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 153-156 (Zamanaşımının durması ve kesilmesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.