Şirket Kuruluşunda Asgari Sermaye Şartı Nedir?
Şirket Kuruluşunda Asgari Sermaye Şartı Nedir?
Kısa Cevap: Türk Ticaret Kanunu, sermaye şirketlerinin alacaklılarını korumak amacıyla kuruluşta asgari bir sermaye tutarı öngörmüştür. 2023 yılında yapılan değişiklikle bu tutarlar önemli ölçüde yükseltilmiş; limited şirkette 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL (kayıtlı sermaye sisteminde 500.000 TL) olarak belirlenmiştir. Mevcut şirketlerin de sermayelerini 31.12.2026 tarihine kadar bu düzeye çıkarması zorunludur.
Detaylı Açıklama
Asgari Sermaye Şartının Amacı
Sermaye şirketlerinde ortakların/pay sahiplerinin sorumluluğu, kişisel malvarlıklarına değil sadece taahhüt ettikleri sermayeye bağlı olduğundan, kanun koyucu şirket alacaklılarının güvencesi olacak asgari bir malvarlığı tabanı öngörmüştür. Bu tutar, şirketin kuruluşunda ödenmesi gereken en az sermaye miktarını belirler ve ekonomik şartlara göre Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenebilir (TTK m. 332/2, m. 580/2).
Güncel Asgari Sermaye Tutarları
24/11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren yürürlüğe giren düzenlemeye göre:
- Limited şirket: Asgari esas sermaye 10.000 TL'den 50.000 TL'ye yükseltilmiştir (TTK m. 580).
- Anonim şirket: Asgari esas sermaye 50.000 TL'den 250.000 TL'ye yükseltilmiştir (TTK m. 332/1).
- Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş, halka açık olmayan anonim şirket: Başlangıç sermayesi 100.000 TL'den 500.000 TL'ye yükseltilmiştir (TTK m. 332/1).
Bu tutarların altında sermaye ile yeni şirket kuruluşu mümkün değildir; ticaret sicili müdürlükleri, bu eşiklerin altındaki tescil taleplerini kabul etmez.
Mevcut Şirketler İçin Geçiş Süreci
Değişiklik sadece yeni kurulacak şirketleri değil, sermayesi yeni eşiklerin altında kalan mevcut şirketleri de kapsamaktadır. Bu şirketlerin 31 Aralık 2026 tarihine kadar sermaye artırımı yaparak sermayelerini güncel asgari tutara yükseltmesi zorunludur. Bu süre içinde sermaye artırımı yapılmaz ise, şirket başka bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden infisah etmiş (sona ermiş) sayılır; bu, ticaret sicilinde resen yapılacak bir işlemle de sonuçlanabilir. Bu nedenle sermayesi düşük kalan şirket ortaklarının bu süreci takip etmesi büyük önem taşır.
Ayni Sermaye ile Asgari Tutarın Karşılanması
Asgari sermaye tutarı nakit olarak değil, ayni sermaye (taşınmaz, araç, makine, fikri mülkiyet hakkı gibi) ile de karşılanabilir; ancak ayni sermayenin değerinin mahkemece atanan bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerekir (TTK m. 343, 581). Ayni sermaye üzerinde sınırlı ayni hak, haciz veya tedbir bulunmaması, söz konusu değerin nakden ifade edilebilir ve devredilebilir olması şarttır; hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve henüz doğmamış veya vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olarak kabul edilmez.
Sermayenin Ödenme Zamanı Bakımından Fark
Anonim şirkette nakdî sermayenin en az %25'inin tescilden önce, kalan kısmının ise tescili izleyen 24 ay içinde ödenmesi gerekir (TTK m. 344). Limited şirkette ise böyle bir %25 peşin ödeme kuralı yoktur; sermayenin tamamı, şirket sözleşmesinde belirlenecek bir vade dâhilinde ödenebilir, ancak tescilden önce taahhüt edilmiş olması şarttır (TTK m. 585).
İlgili Mevzuat Maddesi
Türk Ticaret Kanunu m. 580: "(1) Esas sermaye en az elli bin Türk Lirasıdır. (2) Bakanlar Kurulu, bu miktarı on katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir." (Not: Madde metninde geçen "Bakanlar Kurulu" ifadesi, 703 sayılı KHK ile "Cumhurbaşkanı" olarak uygulanmakta; 2024 itibarıyla yürürlükteki tutar 50.000 TL'dir.)
Bu hüküm, asgari sermaye tutarının sabit olmadığını, ekonomik koşullara göre yürütme organı tarafından güncellenebileceğini göstermektedir; bu nedenle şirket kuruluşu veya sermaye artırımı planlanırken güncel tutarın teyit edilmesi önemlidir.
Dayanak Mevzuat
- Türk Ticaret Kanunu m. 332 (Anonim şirkette asgari sermaye)
- Türk Ticaret Kanunu m. 580 (Limited şirkette asgari sermaye)
- Türk Ticaret Kanunu m. 343, 581 (Ayni sermaye şartları)
- Türk Ticaret Kanunu m. 344, 585 (Sermayenin ödenme zamanı)
- 24/11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.