← Tüm Makaleler
6 Kasım 2026
Miras Hukuku

Saklı Pay Nedir?

Miras Hukuku

Saklı Pay Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Saklı pay, miras bırakanın yasal mirasçılarından bazılarına (altsoy, anne-baba, sağ kalan eş) kanunun tanıdığı ve vasiyetname ya da ölüme bağlı diğer tasarruflarla tamamen ortadan kaldırılamayan asgari bir miras güvencesidir. Miras bırakan, saklı pay sınırını aşan tasarruflarda bulunursa, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak fazlalığın kendisine iadesini isteyebilir.

Detaylı Açıklama

Saklı Pay Kurumunun Amacı

Türk Medeni Kanunu, kişilere ölüme bağlı tasarruflarla (vasiyetname, miras sözleşmesi) veya sağlığında yaptığı bazı kazandırmalarla (bağış) malvarlığı üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunma özgürlüğü tanımakla birlikte, bu özgürlüğü sınırsız kılmamıştır. Aile içi dayanışmayı ve yakın mirasçıların asgari ekonomik güvencesini korumak amacıyla, belirli yakınlık derecesindeki mirasçılara "saklı pay" adı verilen, miras bırakanın iradesiyle ortadan kaldırılamayan bir miras hakkı tanınmıştır.

Saklı pay, mirasçının yasal miras payının belirli bir oranı olarak hesaplanır ve miras bırakanın bu oranı aşan tasarrufları, saklı payı ihlal edilen mirasçı tarafından tenkis davasıyla dava konusu edilebilir. Önemle belirtmek gerekir ki saklı pay ihlali kendiliğinden tasarrufu geçersiz kılmaz; tasarruf geçerlidir, ancak saklı payı zedelenen mirasçının açacağı dava sonucunda fazlalık oranında indirime (tenkise) tabi tutulur.

Saklı Pay Kimlere Tanınmıştır?

Türk Medeni Kanunu'na göre saklı pay sahibi mirasçılar sınırlı sayıdadır: miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları), anne ve babası ile sağ kalan eşi saklı paylı mirasçı sayılır. Bunun dışında kalan mirasçılar -örneğin kardeşler, yeğenler, büyük anne-büyük babalar- saklı pay sahibi değildir; miras bırakan dilerse vasiyetnameyle bu kişileri mirasından tamamen çıkarabilir, bunların itiraz hakkı bulunmaz.

Saklı Payın Oranı

Saklı pay oranları, mirasçının yasal miras payı üzerinden kanunda belirli bir kesir olarak ifade edilir; altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş için öngörülen oranlar birbirinden farklıdır ve sağ kalan eşin hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre de değişiklik gösterir. Somut bir olayda saklı pay miktarının hesaplanması için önce mirasçının yasal miras payının, ardından bu pay üzerinden kanunda öngörülen saklı pay oranının doğru tespiti gerekir; bu hesaplama genellikle uzman bir avukat veya hukuk danışmanlığı yardımıyla yapılmalıdır.

Saklı Payın İhlali ve Korunma Yolu

Miras bırakan, vasiyetname düzenleyerek, miras sözleşmesi yaparak veya sağlığında karşılıksız (ya da gerçek değerinin çok altında bedelle) devirler yaparak saklı payı ihlal edebilir. Bu ihlal genellikle iki şekilde ortaya çıkar: miras bırakanın vasiyetnameyle terekenin tasarruf edilebilir kısmını aşan bir pay bırakması, ya da sağlığında mirasçılardan birini (örneğin diğer çocuklarını) mirastan mahrum etmek amacıyla malvarlığını üçüncü bir kişiye veya tek bir mirasçıya devretmesi. Bu durumlarda saklı payı zedelenen mirasçı, miras bırakanın ölümünden sonra tenkis davası açarak saklı payına tecavüz eden kazandırmanın kendi payı oranında indirilmesini isteyebilir.

Saklı pay hakkından önceden, miras bırakan hayattayken feragat edilebilir; bu, noterde düzenlenecek bir "mirastan feragat sözleşmesi" ile mümkündür. Ancak feragat sözleşmesi yapılmadıkça, saklı pay sahibi mirasçının bu hakkından sırf sözlü beyanla veya zımni davranışla vazgeçmiş sayılması kabul edilmez.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Medeni Kanunu m. 505 - "Saklı pay, miras bırakanın tasarruf hakkının sınırlanmasıyla, kanunun belirli mirasçılara tanıdığı miras payının bir bölümüdür. Saklı paylı mirasçılar, miras bırakanın altsoyu, ana ve babası ile sağ kalan eşidir."

Dayanak Mevzuat

  • Türk Medeni Kanunu m. 505 (Saklı pay kavramı)
  • Türk Medeni Kanunu m. 506 (Saklı pay oranları)
  • Türk Medeni Kanunu m. 560-570 (Tenkis davası)
  • Türk Medeni Kanunu m. 528 (Mirastan feragat)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.