Limited Şirket ile Anonim Şirket Arasındaki Farklar Nelerdir?
Limited Şirket ile Anonim Şirket Arasındaki Farklar Nelerdir?
Kısa Cevap: Limited şirket ile anonim şirket, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen iki temel sermaye şirketi türüdür. Her ikisinde de ortakların sorumluluğu sermaye payı ile sınırlıdır; ancak asgari sermaye tutarı, ortak sayısı sınırı, pay devrinin şekli, yönetim organının yapısı, halka açılma ve pay senedi çıkarma imkânı gibi noktalarda ciddi farklılıklar bulunur. Hangi türün seçileceği, ortak sayısına, sermaye büyüklüğüne ve ileride yatırımcı bulma hedefine göre belirlenmelidir.
Detaylı Açıklama
Asgari Sermaye ve Ortak Sayısı Bakımından Farklar
Limited şirkette asgari esas sermaye 50.000 TL olup bir ile elli arasında ortakla kurulabilir (TTK m. 573, 574, 580). Anonim şirkette ise asgari esas sermaye 250.000 TL, kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL'dir (TTK m. 332); anonim şirkette ortak (pay sahibi) sayısında kanuni bir üst sınır yoktur, tek pay sahibiyle de kurulabilir (TTK m. 338). Bu nedenle çok ortaklı ve büyük sermayeli yapılar için anonim şirket, küçük ve orta ölçekli, az ortaklı yapılar için limited şirket daha uygun kabul edilir.
Pay Devri Usulündeki Farklar
Limited şirkette esas sermaye payının devri, kural olarak yazılı şekilde yapılan ve tarafların imzalarının noterce onaylanması gereken bir devir sözleşmesi ile gerçekleşir; devrin geçerlilik kazanması için ayrıca ortaklar genel kurulunun onayı şarttır, şirket sözleşmesi bu onay şartını kaldırabilir veya ağırlaştırabilir (TTK m. 595). Anonim şirkette ise, nama yazılı pay senetleri ciro ve zilyetliğin devri ile, hamiline yazılı pay senetleri ise sadece zilyetliğin devri ile el değiştirir (TTK m. 489, 490); esas sözleşmede öngörülmüş olmadıkça genel kurul onayı gerekmez. Bu fark, anonim şirketi pay devri ve yatırımcı girişi bakımından çok daha hızlı ve esnek bir yapı hâline getirir.
Organ Yapısındaki Farklar
Limited şirkette zorunlu organlar ortaklar genel kurulu ve müdür/müdürler kuruludur (TTK m. 616, 623); anonim şirketteki gibi ayrı bir "yönetim kurulu" kurumu yoktur, müdürler hem yönetim hem temsil işlevini birlikte yürütür. Anonim şirkette ise genel kurul ve yönetim kurulu olmak üzere iki zorunlu organ bulunur (TTK m. 365, 407); yönetim kurulu üyeleri pay sahibi olmak zorunda değildir ve görev süreleri esas sözleşmeyle belirlenir (TTK m. 362). Anonim şirketlerde ayrıca belirli büyüklük ölçütlerini aşanlar için bağımsız denetim zorunluluğu daha yaygın uygulanır.
Halka Açılma ve Pay Senedi Çıkarma İmkânı
Anonim şirket, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde halka arz edilebilir, borsada işlem görebilir ve tahvil gibi borçlanma araçları çıkarabilir; bu nedenle büyümeyi ve dışarıdan yatırımcı bulmayı hedefleyen şirketler genellikle anonim şirket olarak yapılanır. Limited şirketin halka açılması ve sermaye piyasası araçları ihraç etmesi mümkün değildir; limited şirketler daha çok aile şirketleri, az ortaklı KOBİ'ler ve start-up'ların ilk kuruluş aşaması için tercih edilir.
Kamu Borçlarından Sorumluluk Bakımından Fark
Her iki şirket türünde de tüzel kişilik, borçlarından kendi malvarlığıyla sorumludur; ancak kamu alacakları (vergi, sosyal güvenlik prim borcu) bakımından önemli bir fark vardır: limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen kamu alacağından, sermaye payları oranında şahsen sorumludur (6183 sayılı Kanun mük. m. 35); anonim şirkette pay sahiplerinin böyle bir şahsi sorumluluğu yoktur, sorumluluk sadece yönetim kurulu üyeleri (kanuni temsilciler) üzerindedir. Bu fark, özellikle borç riski yüksek faaliyet alanlarında şirket türü seçiminde belirleyici olabilir.
İlgili Mevzuat Maddesi
Türk Ticaret Kanunu m. 329: "(1) Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. (2) Pay sahipleri, sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur."
Bu madde ile TTK m. 573'teki limited şirket tanımı birlikte okunduğunda, her iki şirket türünün de "sermaye şirketi" olma özelliğinin ortak temel olduğu, ancak ortak sayısı, sermaye tutarı, pay devri ve organ yapısı gibi ayrıntılarda kanunun iki türe farklı kurallar getirdiği görülür.
Dayanak Mevzuat
- Türk Ticaret Kanunu m. 329, 332 (Anonim şirket tanımı ve sermaye şartı)
- Türk Ticaret Kanunu m. 573, 574, 580 (Limited şirket tanımı ve sermaye şartı)
- Türk Ticaret Kanunu m. 489-490, 595 (Pay devri usulleri)
- Türk Ticaret Kanunu m. 616, 623 (Limited şirket organları)
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun mük. m. 35
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.