← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Gayrimenkul Hukuku

Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?

Gayrimenkul Hukuku

Kat İrtifakı ile Kat Mülkiyeti Arasındaki Fark Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Kat irtifakı, bir arsa üzerinde yapılacak bina henüz tamamlanmadan önce, ilerideki bağımsız bölümlerin kimlere ait olacağını tapuda gösteren ön aşama niteliğindeki bir haktır. Yapı tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi (iskân) alındığında, kat irtifakı -ilgililerin başvurusu üzerine- kat mülkiyetine çevrilir; bu geçiş, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenmiştir.

Detaylı Açıklama

Kat İrtifakının Tanımı

Kat irtifakı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 2. maddesinde tanımlanan, bir arsa üzerinde ileride kat mülkiyetine konu olacak bir yapı inşa edilmek üzere, o arsanın maliki veya ortak malikleri tarafından, yapılacak bağımsız bölümlere tahsis edilen arsa payları üzerinde kurulan irtifak hakkıdır. Basitçe ifade etmek gerekirse, kat irtifakı, henüz inşa edilmemiş veya tamamlanmamış bir binadaki dairelerin "ön tapusu" niteliğindedir; her bağımsız bölüme tahsis edilecek arsa payı, projeye uygun olarak kat irtifakı kurulurken belirlenir ve tapuda gösterilir.

Kat İrtifakının Amacı

Kat irtifakı kurulmasının temel amacı, inşaat tamamlanmadan önce bile, ileride kurulacak bağımsız bölümlerin kime ait olacağının tapu siciline işlenmesini ve bu bölümlerin inşaat devam ederken alınıp satılabilmesini sağlamaktır. Özellikle kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde ve toplu konut projelerinde, inşaat süreci devam ederken dairelerin ön satışının yapılabilmesi için kat irtifakı kurulması yaygın bir uygulamadır. Kat irtifakı kurulmadan, henüz tamamlanmamış bir bina için bağımsız bölüm satışı yapılması teknik olarak mümkün değildir; bu nedenle inşaat projelerinde kat irtifakı kurulması ilk adımlardan biridir.

Kat İrtifakının Hukuki Niteliği

Kat irtifakı, kat mülkiyetinden farklı olarak, henüz bağımsız bir mülkiyet hakkı değildir; bir irtifak hakkıdır ve arsa üzerindeki paylı mülkiyetin özel bir biçimidir. Kat irtifakı sahibi, kendisine tahsis edilen arsa payı üzerinde tasarruf yetkisine sahiptir (satabilir, ipotek edebilir), ancak bu hak, inşaat tamamlanana kadar "gelecekteki bağımsız bölüm" üzerindeki bir beklentiyi temsil eder; bina henüz fiziksel olarak var olmadığından, tam anlamıyla bağımsız mülkiyetten bahsedilemez.

Kat İrtifakının Kat Mülkiyetine Çevrilmesi

KMK m. 14 uyarınca, yapı tamamlandığında, kat irtifakına sahip maliklerden birinin veya tümünün istemi üzerine, yapı kullanma izin belgesi (iskân) ve mimari projeye uygunluk belgesi tapu müdürlüğüne ibraz edilerek kat irtifakı kat mülkiyetine çevrilir. Bu çevirme işlemi, tapu müdürlüğünde resen yapılan bir işlemdir; her bağımsız bölüm malikine ayrı bir tapu senedi (kat mülkiyeti kütüğü sayfası) verilir. Kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesi, maliklerin haklarını somutlaştırır ve binanın tam anlamıyla "bağımsız bölümlere ayrılmış" bir yapı hâline gelmesini sağlar.

Pratik Farklar

Kat irtifakı aşamasında bina henüz tamamlanmamış olabileceğinden, bağımsız bölümlerin fiziki durumu (örneğin iç bölme duvarları, tesisatı) henüz tam anlamıyla belirlenmemiş olabilir; alıcılar genellikle projeye güvenerek satın alma yapar. Kat mülkiyeti aşamasında ise bina fiilen tamamlanmış, iskân alınmış ve her bağımsız bölümün somut hâli görülebilir durumdadır; bu nedenle kat mülkiyetine geçilmiş bir taşınmazın alınması, alıcı açısından daha az risk taşır. Ayrıca, yönetim planının uygulanması ve kat malikleri kurulunun işlevsel hâle gelmesi de ancak kat mülkiyetine geçildiğinde tam anlamıyla mümkün olur.

İlgili Mevzuat Maddesi

634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 14: "Yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra, kat irtifakının kurulduğu tarihteki malik veya malikler ya da bunların yerine geçenlerin istemi üzerine, kat irtifakı bu Kanun'daki şartlar uyarınca kat mülkiyetine çevrilir. Kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesi için, yapı kullanma izin belgesinin ve mimari projesine göre yapının tamamlandığını gösteren belgenin tapu idaresine verilmesi gerekir."

Bu madde, kat irtifakından kat mülkiyetine geçişin temel şartını -yapının tamamlanması ve yapı kullanma izninin alınması- açıkça ortaya koymaktadır.

Dayanak Mevzuat

  • 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 2 (Kat irtifakının tanımı)
  • 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 14 (Kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesi)
  • 3194 sayılı İmar Kanunu m. 30 (Yapı kullanma izin belgesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.