İşe İade Davası Açma Süresi Ne Kadardır?
İşe İade Davası Açma Süresi Ne Kadardır?
Kısa Cevap: İşe iade talepli uyuşmazlıklarda işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır; bu, dava şartıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun düzenlediği son tutanağın tarihinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılmalıdır. Bu iki süre de hak düşürücü niteliktedir ve kaçırıldığında işe iade talebi hukuken ileri sürülemez hâle gelir.
Detaylı Açıklama
Birinci Süre: Arabulucuya Başvuru Süresi
İş Kanunu m. 20 uyarınca işe iade talebiyle açılacak davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. İşçinin bu başvuruyu, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapması gerekir. Bu bir aylık süre hak düşürücü süredir; süre geçtikten sonra yapılan başvuru üzerine açılan dava, süre aşımı nedeniyle reddedilir. Bildirimin "tebliğ" anından itibaren süre işlediğinden, işçinin fesih bildirimini hangi tarihte ve ne şekilde aldığının (yazılı tebligat, noter ihtarı, elden teslim gibi) tespiti büyük önem taşır.
Arabuluculuk sürecinde taraflar işe başlatma, tazminat tutarı ve boşta geçen süre ücreti üzerinde uzlaşabilir. Anlaşma sağlanırsa bu anlaşma bağlayıcı olur ve ayrıca dava açılmasına ihtiyaç kalmaz; anlaşmaya aykırı davranılması hâlinde ilam niteliğinde belge olarak icraya konu edilebilir.
İkinci Süre: Dava Açma Süresi
Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, arabulucu bir "son tutanak" düzenler. İşçi bu son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta (14 gün) içinde yetkili iş mahkemesinde işe iade davası açmalıdır. Bu süre de hak düşürücüdür; iki haftalık süre geçtikten sonra açılan dava, süre yönünden reddedilir ve işçi işe iade imkânını kaybeder.
Sürelerin Hesaplanmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bir aylık arabulucuya başvuru süresi, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı (tebliğ edildiği) tarihten başlar; işverenin fesih kararını aldığı veya SGK'ya bildirdiği tarih değil, işçinin bu durumdan haberdar olduğu tarih esas alınır. İki haftalık dava açma süresi ise arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar; tutanağın işçiye ayrıca tebliğ edilmesi gerekmez, tutanağın düzenlendiği tarih esas alınır.
Pratikte bu süreler oldukça kısa olduğundan, işten çıkarılan bir işçinin işe iade hakkını kullanmak istiyorsa fesih bildirimini aldığı anda zaman kaybetmeden bir avukatla görüşmesi ve arabulucuya başvuru işlemlerini geciktirmemesi büyük önem taşır.
Sürelerin Kaçırılmasının Sonuçları
Arabulucuya başvuru süresinin veya dava açma süresinin kaçırılması hâlinde işçi, işe iade talebini ileri süremez; feshin geçerli olup olmadığı iş güvencesi hükümleri çerçevesinde incelenemez. Bu durumda işçinin elinde kalan tek imkân, genel hükümlere göre kıdem ve ihbar tazminatı talep etmektir; bu tazminatlar için ise ayrıca beş yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.
İlgili Mevzuat Maddesi
4857 sayılı İş Kanunu Madde 20 (uygulama özeti): İşe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulması dava şartıdır. İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
Bu iki kademeli süre sistemi, hem uyuşmazlığın hızlı çözülmesini hem de işçinin hak düşürücü sürelere riayet etmesini zorunlu kılar.
Dayanak Mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 20 (Fesih bildirimine itiraz ve usul)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (Zorunlu arabuluculuk)
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 21 (Geçersiz feshin sonuçları)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.