← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İş Hukuku

İşçinin Ücretinden Hukuka Aykırı Kesinti Yapılabilir mi?

İş Hukuku

İşçinin Ücretinden Hukuka Aykırı Kesinti Yapılabilir mi?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İşveren, işçiye ancak toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesinde açıkça gösterilen sebeplerle ve sınırlı tutarlarla ücret kesme cezası verebilir; bu cezalar işçiye gerekçesiyle birlikte hemen bildirilmek zorundadır ve kesilen tutarlar belirli bir süre içinde işçi yararına kullanılmak üzere ayrılır. Sözleşmede yer almayan, keyfi veya performans/disiplin gerekçesi dışında yapılan (örneğin zarar ziyan bahanesiyle tek taraflı yapılan) kesintiler hukuka aykırıdır ve işçi bu tutarların iadesini talep edebilir; süreklilik arz ederse haklı fesih sebebi de oluşturabilir.

Detaylı Açıklama

Ücret Kesme Cezasının Yasal Sınırları

İş Kanunu m. 38, işverenin toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilen sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası verememesini düzenler. Bu, işverenin disiplin veya ceza amacıyla işçinin ücretinden kesinti yapabilmesinin ancak sözleşmede önceden yazılı olarak belirlenmiş sebeplere dayanması anlamına gelir; sözleşmede öngörülmeyen bir sebeple yapılan kesinti hukuka aykırıdır.

Kesinti Yapılırken Uyulması Gereken Usul

Ücret kesme cezası verilirken işçiye, kesintinin sebebi ve hangi sözleşme hükmüne dayandığı açık biçimde ve derhal bildirilmelidir. Kesinti, işçinin bir günlük ücretinin belirli bir oranını aşamaz; kanun, işçinin bir ayda kesilebilecek toplam ücretinin belli bir sınırı aşmasını da sınırlandırmıştır. Kesilen tutarlar işverenin kasasına değil, işçiler yararına kullanılmak üzere ayrılması gereken bir fona aktarılmalıdır.

Hukuka Aykırı Kesinti Örnekleri

Uygulamada sık görülen hukuka aykırı kesinti örnekleri arasında; işyerindeki zarar/kasa açığı için işçinin savunması alınmadan ve kusuru ispatlanmadan ücretinden tek taraflı kesinti yapılması, geç gelme veya izin kullanma gibi durumlarda sözleşmede öngörülmeyen keyfi kesintiler, müşteri şikâyeti gibi sübjektif gerekçelerle yapılan indirimler sayılabilir. Bu tür kesintiler, işçinin ücretinin "kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak ödenmemesi" kapsamına girer.

İşçinin Başvurabileceği Yollar

Hukuka aykırı kesintiye uğrayan işçi, kesilen tutarın iadesini doğrudan talep edebilir; işveren ödemezse dava veya icra yoluna başvurulabilir. Kesintilerin sistematik ve süreklilik arz etmesi hâlinde işçi, bu durumu İş Kanunu m. 24/II-e kapsamında haklı nedenle fesih sebebi olarak da ileri sürüp kıdem tazminatına hak kazanabilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

4857 sayılı İş Kanunu Madde 38 (özet): İşveren, toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez; işçiye önceden sebebi ve hesabı bildirilmeden kesinti yapılamaz ve kesilen paralar işçi yararına kullanılmak üzere ayrı bir hesapta tutulur.

Bu düzenleme, işverenin ücret üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlayarak işçiyi keyfi kesintilere karşı korur.

Dayanak Mevzuat

  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 38 (Ücret kesme cezası)
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 (Haklı nedenle fesih hakkı)
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 32 (Ücretin tanımı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.