← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

İş Kazasında İşverenin Tazminat Sorumluluğu Nedir?

Tazminat Hukuku

İş Kazasında İşverenin Tazminat Sorumluluğu Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İşveren, işçinin sağlığını ve güvenliğini korumak için gerekli her türlü tedbiri almak, araç ve gereçleri sağlamakla yükümlüdür; bu yükümlülüğün ihmal edilmesi sonucu meydana gelen iş kazasında işveren kusurlu kabul edilir. İşverenin sorumluluğu kusur esasına dayanır; işveren, kendi kusuru bulunmadığını veya kazanın münhasıran işçinin kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.

Detaylı Açıklama

İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüğü

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla, bu amaçla gerekli her türlü tedbiri almak, organizasyonu yapmak, araç ve gereçleri sağlamak, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hâle getirmek ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, Türk Borçlar Kanunu m. 417'de düzenlenen "işçinin kişiliğinin korunması" borcuyla da örtüşür; işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü tedbiri almak zorundadır.

İşverenin Sorumluluğunun Hukuki Niteliği

İşverenin iş kazasından doğan sorumluluğu, kusur esasına dayanan bir sorumluluktur; yani işçi veya yakınları, işverenin kusurunu (güvenlik tedbirlerini almama, eğitim vermeme, denetim yapmama gibi ihmalleri) ispatlamak zorundadır. Bununla birlikte, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık tespit edilmesi (örneğin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerinin tutanakları, iş güvenliği uzmanı raporları), işverenin kusurunu güçlü biçimde ortaya koyar.

İşverenin Sorumluluktan Kurtulabilmesi

İşveren, kazanın meydana gelmesinde kendisine atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, gerekli tüm güvenlik tedbirlerini aldığını ve kazanın tamamen işçinin kendi kusurundan veya önlenemeyen bir dış etkenden kaynaklandığını ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Ancak uygulamada, işyerinde meydana gelen kazalarda işverenin "gözetim ve denetim" yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmediği genellikle tespit edildiğinden, işverenin tamamen kusursuz bulunması nadir bir durumdur.

Üçüncü Kişilerin Kusurunun Etkisi

Kazanın oluşumunda işveren dışında üçüncü bir kişinin (örneğin alt işveren, taşeron, başka bir çalışan veya dışarıdan bir kişi) kusuru da bulunabilir. Bu durumda zarar, kusur oranlarına göre ilgili taraflar arasında paylaştırılır; işveren, kendi kusuru oranında sorumlu tutulurken, diğer kusurlu taraflara karşı rücu hakkına sahip olabilir. Alt işveren-asıl işveren ilişkisinde ise kanun, belirli şartlarda müteselsil sorumluluk öngörmüştür.

Tazminatın Kapsamı

İşverenin sorumlu tutulduğu tazminat; SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri, geçici/sürekli iş göremezlik zararı, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı kapsar. Bu tazminat kalemlerinin hesaplanmasında, SGK'nın yaptığı veya yapacağı ödemelerin peşin sermaye değeri, toplam zarardan düşülerek işverenin sorumlu olduğu "fark zarar" belirlenir.

İlgili Mevzuat Maddesi

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 4/1: "İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar."

Dayanak Mevzuat

  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4 (İşverenin genel yükümlülüğü)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 417 (İşçinin kişiliğinin korunması)
  • 5510 sayılı Kanun m. 21 (Kurumun işverene rücu hakkı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.