← Tüm Makaleler

İcra Takibinde Taraf Değişikliği (Alacağın Temliki) Nasıl Olur?

İcra & İflas Hukuku

İcra Takibinde Taraf Değişikliği (Alacağın Temliki) Nasıl Olur?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Alacağın temliki, alacaklının alacağını yazılı bir sözleşmeyle başka bir kişiye devretmesidir. Takip başladıktan sonra alacak devredilirse, devralan (temlik alan) icra dairesine temlik sözleşmesini bildirerek dosyada alacaklı sıfatını kazanabilir. Borçlu, temlikten önce doğan itiraz ve defilerini (örneğin borcun ödendiğini) devralana karşı da ileri sürebilir.

Detaylı Açıklama

Alacağın Temlikinin Hukuki Niteliği

Alacağın temliki, alacaklının sahip olduğu bir alacağı, borçlunun ayrıca onayına ihtiyaç duymadan, yazılı bir sözleşmeyle üçüncü bir kişiye devretmesidir. Temlik, özellikle faktoring işlemlerinde, şirketler arası alacak devirlerinde ve icra takibi devam ederken alacağın satılması durumlarında sık görülen bir uygulamadır.

İcra Takibi Sırasında Temlikin Bildirilmesi

Alacak, icra takibi devam ederken devredilirse, devralan kişi (temlik alan) icra dairesine temlik sözleşmesini ibraz ederek dosyada taraf değişikliği talep eder. İcra müdürü, temlik sözleşmesinin usulüne uygun olduğunu tespit ederse, devralanı dosyada alacaklı olarak kaydeder ve bundan sonraki işlemler onun adına yürütülür.

Borçlunun Temlik Sonrası Durumu

Borçlu, alacağın temlik edildiğini öğrendiği anda, temlikten önce asıl alacaklıya karşı sahip olduğu def'i ve itirazları (örneğin borcun kısmen ödendiği, takas talebi, zamanaşımı gibi) devralana karşı da ileri sürebilir. Bu kural, borçlunun temlik işlemiyle hukuki durumunun kötüleşmemesini sağlamak amacı taşır.

Borçluya Temlik Bildiriminin Önemi

Borçlu, alacağın devredildiğinden haberdar olmadan eski alacaklıya (temlik edene) ödeme yaparsa, bu ödeme iyi niyetli olduğu sürece geçerli sayılır ve borç sona erer. Bu nedenle devralanın, borçluya temlik işlemini zamanında ve usulüne uygun bildirmesi büyük önem taşır; aksi halde mükerrer ödeme riskiyle karşılaşabilir.

Takip Sırasında Vefat veya Ticaret Sicilinden Terkin Halleri

Taraf değişikliği yalnızca temlikle sınırlı değildir; alacaklı veya borçlunun vefatı halinde mirasçıları, şirketin birleşme veya bölünmesi halinde devralan şirket de icra dosyasında taraf değişikliği yoluyla işlemlere devam edebilir. Bu durumlarda da ilgili resmi belgelerin (veraset ilamı, ticaret sicil kaydı gibi) icra dairesine ibraz edilmesi gerekir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 183: "Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını almaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Devralan, devredenin yerine geçer." Ve İcra ve İflas Kanunu uygulamasında alacağın temliki icra dosyasına bildirilerek alacaklı sıfatının devri sağlanır.

Bu hükümler, alacağın devrinin hem maddi hukuktaki temelini hem de icra dosyasına yansıtılma usulünü göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 183-194 (Alacağın temliki)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 188 (Borçlunun def'ilerini devralana karşı ileri sürmesi)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 41 (İcra takibinde taraf değişikliği uygulaması)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.