← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Şirketler Hukuku

Haklı Sebeple Fesih Davası Nedir?

Şirketler Hukuku

Haklı Sebeple Fesih Davası Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: TTK m. 636/3 uyarınca her ortak, haklı sebeplerin varlığında mahkemeden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir. Mahkeme, fesih yerine ortağa payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun başka bir çözüme de hükmedebilir. Şirketin sürekli zarar etmesi, ortaklar arasında ciddi ve sürekli anlaşmazlık bulunması, şirketin amacına ulaşmasının imkânsızlaşması gibi durumlar haklı sebep olarak kabul edilir.

Detaylı Açıklama

Haklı Sebeple Fesih Davasının Amacı

Sermaye şirketlerinde ortaklık ilişkisinin sürdürülmesi mümkün olmadığı hâllerde, azınlıkta kalan veya anlaşmazlığa taraf olan ortağın bu durumdan kurtulabilmesi için kanun, haklı sebeple fesih davası imkânı tanımıştır. TTK m. 636/3 uyarınca, "haklı sebeplerin varlığında her ortak mahkemeden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir." Bu dava, şirketin varlığını sona erdirmeyi amaçlasa da, mahkemenin elinde fesih dışında daha ölçülü çözümler bulunmaktadır.

Haklı Sebep Sayılan Durumlar

Kanun haklı sebebi tek tek saymamış, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesini hâkime bırakmıştır. Uygulamada ve Yargıtay kararlarında haklı sebep olarak kabul edilen hâller şunlardır:

  • Şirketin sürekli olarak zarar etmesi ve bu durumun düzelme ihtimalinin bulunmaması,
  • Şirketin kuruluş amacının gerçekleşmesinin artık imkânsız hâle gelmesi,
  • Ortaklar arasında, şirketin normal işleyişini sürdürülemez hâle getiren ciddi ve sürekli anlaşmazlıkların bulunması,
  • Çoğunluk ortaklarının azınlığı sistematik olarak yönetimden ve bilgi alma hakkından mahrum bırakması,
  • Bir ortağın sermaye koyma borcunu ifada temerrüde düşmesi ve bu durumun şirketi olumsuz etkilemesi.

Mahkemenin Alternatif Çözüm Yetkisi

TTK m. 636/3'ün ikinci cümlesi uyarınca mahkeme, fesih istemi yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun ve kabul edilebilir başka bir çözüme de karar verebilir. Bu düzenleme, şirketin tamamen sona erdirilmesinin hem diğer ortaklar hem de üçüncü kişiler (çalışanlar, alacaklılar) açısından ağır sonuçlar doğurabileceği düşüncesiyle, mahkemeye ölçülülük ilkesi çerçevesinde daha hafif bir çözüm uygulama yetkisi vermektedir. Uygulamada mahkemeler genellikle fesih yerine ortağın payının gerçek değer üzerinden diğer ortak veya şirket tarafından satın alınmasına hükmetmeyi tercih etmektedir.

Davanın Tarafları ve Yetkili Mahkeme

Dava, haklı sebebin varlığını ileri süren ortak tarafından, davalı olarak şirket tüzel kişiliği gösterilerek açılır (diğer ortaklar değil, şirketin kendisi davalıdır). Görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; yetkili mahkeme ise şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.

Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/560 E., 2012/1103 K. sayılı kararında, bir limited şirket ortağı, diğer ortağın şirketin mali işlerini ihmal ettiğini, şirketin SSK borcu nedeniyle haczedildiğini ve uzun yıllardır kâr etmediğini ileri sürerek şirketin feshi ve tasfiyesini talep etmiştir. Yerel mahkeme, şirket sermayesinin zayi olduğu ve şirketin faal olmadığı gerekçesiyle davayı kabul etmiş; davalı taraf ise şirketin zarar etmesine davacının kendi kusurlu davranışlarının sebep olduğunu savunmuştur. Hukuk Genel Kurulu, bu itirazın gözetilmesi gerektiğine, yani haklı sebebin oluşmasında davacının kusuru bulunup bulunmadığının araştırılmasının zorunlu olduğuna hükmetmiştir. Kararda, şirketin devamlı zarar etmesi, kuruluş amacının gerçekleşme imkânının kalmaması, ortaklar arasında ciddi anlaşmazlık bulunması ve bir ortağın sermaye borcunu ödemekte temerrüdü gibi hâllerin haklı sebep örnekleri olduğu da ayrıca vurgulanmıştır. Bu karar, haklı sebeple fesih davasında, haklı sebebin varlığının davacının kendi kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının da mahkemece araştırılması gerektiğini gösteren önemli bir emsaldir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 636/3: "Haklı sebeplerin varlığında her ortak mahkemeden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme de hükmedebilir."

Bu madde, haklı sebeple fesih davasının iki yönlü bir yapı taşıdığını gösterir: dava fesih talebiyle açılsa da, mahkeme nihayetinde şirketin varlığını koruyarak daha ölçülü bir çözüme hükmedebilir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 636/3 (Haklı sebeple fesih davası)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 641 (Ayrılma akçesinin belirlenmesi)
  • 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu m. 549/4 (Önceki düzenleme)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.