Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Kısa Cevap: 2002 sonrası evliliklerde kanunen geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik süresince taraflardan birinin emek ve geliriyle edindiği mallar (ev, araç, birikim gibi) tasfiyeye tabi olup, artık değer kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Evlilik öncesi edinilen mallar, miras veya bağış yoluyla edinilen mallar ile salt kişisel kullanıma özgülenmiş eşyalar ise kişisel mal sayılır ve paylaşıma girmez. Mal paylaşımı, boşanma davasından bağımsız, ayrı bir 'mal rejiminin tasfiyesi' davasıyla istenebilir.
Detaylı Açıklama
Mal Rejiminin Türü ve Yasal Varsayım
1 Ocak 2002 tarihinden sonra evlenen çiftler için, taraflar farklı bir mal rejimi seçmedikçe kanunen "edinilmiş mallara katılma rejimi" uygulanır. Bu rejimde her eşin evlilik öncesine ait malları ile miras veya bağış yoluyla edindiği mallar "kişisel mal" sayılırken, evlilik süresince taraflardan birinin çalışması, emeği veya geliriyle edinilen mallar "edinilmiş mal" olarak kabul edilir ve mal rejimi sona erdiğinde (boşanma, ölüm vb.) tasfiyeye tabi tutulur.
Tasfiye Sürecinin İşleyişi
Mal rejiminin tasfiyesinde önce her eşin kişisel malları ve edinilmiş malları ayrıştırılır; ardından edinilmiş mallardan varsa borçlar düşülerek her eşin "artık değeri" hesaplanır. Kanun, her eşin diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahip olduğunu kabul eder; böylece evlilik süresince oluşan ekonomik değer, kural olarak eşit biçimde paylaşılmış olur. Taraflar arasında mal rejimi sözleşmesiyle farklı bir paylaşım oranı belirlenmişse, bu sözleşme hükümleri esas alınır.
Boşanma Davasından Ayrı Bir Dava Konusu
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasının doğrudan bir parçası değildir; genellikle boşanma kararının kesinleşmesinden sonra veya dava sürerken ayrı bir "katılma alacağı" davası olarak açılır. Bu davada mahkeme, tarafların evlilik süresince edindiği malların değerini bilirkişi incelemesiyle tespit eder ve katılma alacağının miktarını hesaplar. Taraflar isterlerse boşanma protokolünde mal paylaşımını da düzenleyerek bu konuda ayrı bir dava açma ihtiyacını ortadan kaldırabilir.
Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Konuları
- Evlilik öncesi alınan ancak evlilik sırasında kredisi ödenen bir taşınmazın değer artışının nasıl paylaşılacağı.
- Bir eşin ailesinden aldığı maddi destek ile alınan malın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı sayılacağı.
- Düğünde takılan ziynet eşyalarının mal rejimi tasfiyesine mi yoksa ayrı bir "ziynet alacağı" davasına mı konu olacağı.
İlgili Mevzuat Maddesi
TMK Madde 226 – "Her eş veya mirasçıları, diğer eşte veya mirasçılarında bulunan mallarının geri verilmesini isteyebilir ve tasfiye sırasında bu malların durumu dikkate alınarak katılma alacağı veya değer artış payı hesaplanır."
Dayanak Mevzuat
- Türk Medeni Kanunu m. 202 (Yasal mal rejimi: edinilmiş mallara katılma)
- Türk Medeni Kanunu m. 219-220 (Edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımı)
- Türk Medeni Kanunu m. 226-231 (Mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.