← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Şirketler Hukuku

Anonim Şirket Nasıl Kurulur?

Şirketler Hukuku

Anonim Şirket Nasıl Kurulur?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Anonim şirket, TTK m. 329 uyarınca sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan bir sermaye şirketidir. Kuruluş; esas sözleşmenin hazırlanıp ticaret sicili müdürlüğünde imzalanması, en az 250.000 TL (kayıtlı sermaye sisteminde 500.000 TL) esas sermayenin taahhüdü, nakdî sermayenin en az %25'inin tescilden önce ödenmesi ve ticaret siciline tescil ile tamamlanır.

Detaylı Açıklama

Anonim Şirketin Tanımı ve Kurucu Sayısı

TTK m. 329 uyarınca anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile şirkete karşı sorumludur; şirket alacaklılarına karşı pay sahiplerinin kişisel bir sorumluluğu yoktur. Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı yeterlidir (TTK m. 338); tek kişiyle anonim şirket kurulması mümkündür. Pay sahibi sayısı sonradan bire düşerse, bu durumun yedi gün içinde yönetim kuruluna bildirilmesi ve yönetim kurulunun da yedi gün içinde durumu tescil ve ilan ettirmesi gerekir.

Asgari Sermaye Tutarı

24/11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren anonim şirketler için asgari esas sermaye tutarı 50.000 TL'den 250.000 TL'ye yükseltilmiştir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş, halka açık olmayan anonim şirketlerde ise başlangıç sermayesi 100.000 TL'den 500.000 TL'ye çıkarılmıştır (TTK m. 332). Sermayesi bu tutarların altında bulunan mevcut şirketler, 31/12/2026 tarihine kadar sermayelerini bu düzeye yükseltmek zorundadır; aksi hâlde, başka bir işleme gerek kalmaksızın infisah etmiş (münfesih) sayılırlar. Pay itibari değeri en az bir kuruştur ve bu değer ancak birer kuruş ve katları olarak yükseltilebilir (TTK m. 476).

Esas Sözleşmenin Hazırlanması ve Kuruluş Belgeleri

Şirket, kurucuların, sermayenin tamamını ödemeyi şartsız taahhüt ettikleri, imzalarının noterce onaylandığı veya ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanan esas sözleşmede anonim şirket kurma iradelerini açıklamalarıyla kurulur (TTK m. 335). Esas sözleşmede ticaret unvanı, merkez, işletme konusu, sermaye ve pay itibari değeri, pay senetlerinin nama/hamiline yazılı olacağı, yönetim kurulu üyelerinin sayısı ve temsil yetkisi gibi unsurlar zorunlu olarak yer alır (TTK m. 339). Ayni sermaye konuluyorsa, bu malvarlığı unsurlarına, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir (TTK m. 343); bu değerleme raporuna kurucular ve menfaat sahipleri itiraz edebilir, mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir.

Sermayenin Ödenmesi ve Tescil

Nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az %25'i tescilden önce, kalanı ise şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir (TTK m. 344). Çıkarma primlerinin tamamı tescilden önce ödenmek zorundadır. Esas sözleşme hazırlandıktan ve sermaye taahhüdü/ödeme şartları yerine getirildikten sonra, şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil başvurusu yapılır; şirket, tescille tüzel kişilik kazanır. Tescil ve ilan edilen esas sözleşmeye ilişkin değişiklikler de aynı usulde yapılmalıdır.

Devletin Gözetimi ve Özel İzin Gerektiren Hâller

Faaliyet alanları Ticaret Bakanlığı tebliğiyle belirlenip ilan edilen bazı anonim şirketler (bankalar, sigorta şirketleri, finansal kiralama şirketleri gibi), Ticaret Bakanlığının izni ile kurulur; bu şirketlerin esas sözleşme değişiklikleri de aynı Bakanlığın iznine bağlıdır (TTK m. 333). Bunun dışında, anonim şirketin kuruluşu herhangi bir makamın iznine bağlanamaz.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 332/1 (2023 değişikliği ile): "Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmiş bulunan sermayeyi ifade eden esas sermaye ellibin [2024 itibarıyla ikiyüzellibin] Türk Lirasından ve sermayenin artırılmasında yönetim kuruluna tanınmış yetki tavanını gösteren kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi yüzbin [2024 itibarıyla beşyüzbin] Türk Lirasından aşağı olamaz."

Bu madde, anonim şirket kurmak isteyenlerin karşılaşacağı en temel eşiktir; sermaye tutarının güncel mevzuata uygun belirlenmesi, tescilin reddedilmemesi için zorunludur.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 329, 332 (Anonim şirketin tanımı ve asgari sermaye)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 335, 338-339 (Kurucu işlem ve esas sözleşme içeriği)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 343-345 (Ayni sermaye değerlemesi ve bedellerin ödenmesi)
  • 24/11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.