Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Kısa Cevap: Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve tarafların boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda düzenledikleri protokol üzerinde anlaşmış olması gerekir. Hâkim, duruşmada tarafları bizzat dinleyip iradelerinin serbestçe oluştuğuna ve protokolün çocukların menfaatine aykırı olmadığına kanaat getirirse boşanmaya karar verir.
Detaylı Açıklama
Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Dayanağı
Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasını düzenleyen 166. maddenin üçüncü fıkrasında anlaşmalı boşanmayı özel bir usul olarak öngörmüştür. Bu düzenlemeye göre evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin ya birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde, evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılacağı kabul edilir. Bu, tarafların kusur tartışması yapılmadan, karşılıklı irade beyanıyla boşanabilmelerini sağlayan pratik bir yoldur.
Dava Dilekçesi ve Protokol Hazırlığı
Anlaşmalı boşanmada da bir dava dilekçesi mahkemeye sunulur; ancak bu dilekçeye ek olarak tarafların el yazısıyla veya avukatları aracılığıyla imzaladığı bir "boşanma protokolü" eklenir. Protokolde nafaka (tedbir/yoksulluk/iştirak), maddi-manevi tazminat, ev eşyalarının ve varsa taşınmazların paylaşımı, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi hususlar ayrıntılı olarak düzenlenir. Protokolün eksiksiz ve açık biçimde yazılması, duruşmada hâkimin onayını hızlandırır; eksik veya çelişkili protokoller hâkimin ek açıklama istemesine, bazen de davanın çekişmeliye dönüşmesine yol açabilir.
Duruşmada Hâkimin Rolü
Anlaşmalı boşanmada da hâkim, tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirmek amacıyla her iki tarafı da duruşmada bizzat dinlemek zorundadır. Hâkim, ortak çocuklar varsa velayet ve kişisel ilişki düzenlemesinin çocukların menfaatine uygun olup olmadığını re'sen denetler; gerekirse protokolde değişiklik önerebilir. Taraflar önerilen değişikliği kabul ederse boşanmaya hükmedilir; kabul etmezlerse dava çekişmeli sürece döner.
Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları
- Genellikle tek duruşmada sonuçlanır, bu da süreci aylarca değil haftalar içinde tamamlar.
- Taraflar arasında kusur tartışması yapılmadığından duygusal ve mali açıdan daha az yıpratıcıdır.
- Mahkeme masrafları ve vekâlet giderleri çekişmeli davaya kıyasla daha düşük kalabilir.
İlgili Mevzuat Maddesi
TMK Madde 166/3 – "Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır."
Dayanak Mevzuat
- Türk Medeni Kanunu m. 166/3 (Anlaşmalı boşanma)
- Türk Medeni Kanunu m. 184 (Boşanmada yargılama usulü)
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119 (Dava dilekçesinin şekli şartları)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.