← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Boşanma Hukuku

Aile Konutu Şerhi Nedir ve Nasıl Konulur?

Boşanma Hukuku

Aile Konutu Şerhi Nedir ve Nasıl Konulur?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Malik olmayan eş, aile konutu olarak kullanılan taşınmaz için tapu müdürlüğünden şerh konulmasını talep edebilir; bu şerh konulduktan sonra malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu satamaz, ipotek ettiremez veya kira sözleşmesini feshedemez. Rızası alınmadan yapılan devir işlemleri, diğer eş tarafından açılacak bir davayla iptal ettirilebilir.

Detaylı Açıklama

Aile Konutunun Korunması Amacı

Türk Medeni Kanunu, eşlerin ve çocukların birlikte yaşadığı konutu "aile konutu" olarak özel bir korumaya almıştır. Bu korumanın amacı, malik olan eşin, diğer eşin bilgisi ve rızası dışında aileyi barınma güvencesinden mahrum bırakacak şekilde konutu satması, ipotek ettirmesi veya kiraya ilişkin hakları sona erdirmesini önlemektir. Malik olmayan eş, bu korumayı güçlendirmek için tapu kütüğüne "aile konutu şerhi" konulmasını isteyebilir.

Şerhin Konulma Usulü

Aile konutu şerhi, malik olmayan eşin doğrudan tapu müdürlüğüne başvurusu ile veya bir dava sürecinde mahkeme kararıyla tapu kütüğüne işlenebilir. Şerh konulduktan sonra, taşınmazı sonradan edinecek üçüncü kişiler de bu konutun aile konutu niteliğinde olduğunu ve diğer eşin rızası gerektiğini bilmiş sayılır; bu da üçüncü kişilerin iyiniyet iddialarını önemli ölçüde zayıflatır.

Rıza Olmadan Yapılan Devirlerin Sonucu

Malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu satar veya üzerinde bir hak (ipotek, intifa gibi) kurarsa, bu işlem diğer eş tarafından açılacak bir dava ile iptal ettirilebilir. Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte konutun "aile konutu" niteliği kural olarak sona erer; bu nedenle boşanmadan sonra yapılan devir işlemlerinde artık bu korumadan söz edilemeyebilir, dolayısıyla şerhin ve dava sürecinin zamanlaması büyük önem taşır.

Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2024/5651 E., 2024/9595 K. sayılı ve 05.12.2024 tarihli kararına konu olayda, davacı kadın, eşinin aile konutu niteliğindeki taşınmazı babası ile oğlu arasında yapılan muvazaalı bir satış işlemiyle devrettiğini ileri sürerek tapu iptali, tescil ve aile konutu şerhi konulması talebiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise boşanma kararının kesinleşmesiyle taşınmazın aile konutu niteliğinin ortadan kalktığını belirterek aile konutu şerhine ilişkin kısmı kaldırmış, ancak devrin muvazaalı olduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin kabulünü haklı bulmuştur. Yargıtay, bu değerlendirmenin usul yönünden hatalı kurulduğunu belirterek kararı bozmuş, ancak kararın özünde, boşanmanın kesinleşmesiyle aile konutu korumasının sona erebileceği, buna karşın muvazaalı devir işlemlerinin ayrı bir hukuki temelle (muvazaa) iptal edilebileceği ilkesini teyit etmiştir.

İlgili Mevzuat Maddesi

TMK Madde 194 – "Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir."

Dayanak Mevzuat

  • Türk Medeni Kanunu m. 194 (Aile konutunun korunması ve şerh)
  • Türk Medeni Kanunu m. 202 (Mal rejimi ile aile konutunun ilişkisi)
  • Tapu Kanunu m. 26
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.